Yığma yapılar, Türkiye'nin kırsal kesimlerinde ve tarihi dokusunda yaygın olarak görülen yapı tipidir. Deprem performansları betonarme yapılara göre daha düşük olan yığma yapıların güçlendirilmesi özel teknik bilgi gerektirir.
Yığma Yapı Nedir?
Taşıyıcı sistemi tuğla, taş, kerpiç veya blok gibi birim malzemelerin üst üste örülmesiyle oluşturulan yapılardır. Betonarme çerçeve sistemi bulunmaz; yükler duvarlar aracılığıyla zemine aktarılır.
Yığma Yapıların Deprem Zayıflıkları
- Düşük çekme ve kesme dayanımı
- Kırılgan malzeme davranışı (süneksizlik)
- Yetersiz bağlantı detayları
- Döşeme-duvar bağlantı sorunları
Güçlendirme Yöntemleri
1. Çelik Çerçeve Ekleme: Yapının dışına veya içine çelik çerçeve sistemi eklenir. Yatay yükleri taşıyan bu sistem yığma duvarların üzerindeki deprem yükünü azaltır.
2. Betonarme Perde Duvar: Kritik konumlara betonarme perde duvarlar eklenerek yanal rijitlik artırılır.
3. Enjeksiyon Güçlendirme: Çatlak ve boşluklara çimento veya epoksi enjeksiyonu yapılarak duvar bütünlüğü sağlanır.
4. Hasır Çelik + Sıva: Duvar yüzeylerine hasır çelik ağ yerleştirilerek üzeri çimento sıva ile kaplanır.
5. FRP Şerit Güçlendirme: Karbon veya cam fiber şeritler duvar yüzeylerine yapıştırılır. Tarihi yapılarda minimum müdahale ile yüksek dayanım artışı sağlar.
Tarihi Yığma Yapılarda Özel Yaklaşım
Tescilli tarihi yığma yapılarda güçlendirme, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onayı gerektirmektedir. YAPIGÜÇ A.Ş. olarak paslanmaz çelik gergi sistemleri ve hava soğutmalı karot delgi yöntemiyle özgün dokuya zarar vermeden güçlendirme yapıyoruz.