1. Riskli Yapı Tespiti Nedir?
Riskli yapı tespiti, ekonomik ömrünü tamamlamış veya ağır hasar görme ihtimali yüksek olan binaların, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen teknik normlara göre incelenmesidir.
Bu süreç, binanın taşıyıcı sistem kapasitesinin güncel deprem yönetmeliği gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığını bilimsel yöntemlerle ortaya koyar. Sonuç olarak bina ya "riskli" ya da "risksiz" olarak sınıflandırılır.
📌 Kimler Yaptırabilir?
Riskli yapı tespiti, kat maliklerinden birinin başvurusu ile başlatılabilir. Tüm kat maliklerinin onayı gerekmez. Başvuru, Bakanlık lisanslı kuruluşlara yapılır.
2. 6306 Sayılı Kanun Kapsamı
6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun", 2012 yılında yürürlüğe girmiş ve kentsel dönüşümün yasal çerçevesini oluşturmuştur.
Kanunun Sağladığı Haklar:
- Kira yardımı (tahliye süresince)
- Faiz destekli kredi imkânı
- Harç ve vergi muafiyetleri
- Yarısı Bizden hibe desteği (1.875.000 TL'ye kadar)
- Güçlendirme veya yeniden yapım seçeneği
💡 Önemli Değişiklik — 2026
2026 yılı itibarıyla TBDY 2026 kapsamında güçlendirme zorunluluğu genişletilmiştir. Okul, hastane ve kamu binaları başta olmak üzere birçok yapı kategorisinde deprem performans analizi zorunlu hale gelmiştir.
3. Tespit Süreci — Aşama Aşama
Başvuru ve Ön Değerlendirme
Kat maliklerinden biri Bakanlık lisanslı kuruluşa başvurur. YAPIGÜÇ uzmanı binanızı ücretsiz olarak yerinde inceler, yapım yılı, kat sayısı ve görünür hasar durumunu değerlendirir.
Rölöve ve Proje Kontrolü
Binanın mevcut mimari ve statik projeleri incelenir. Proje yoksa rölöve çizimi yapılır. Taşıyıcı sistem elemanları (kolon, kiriş, perde) tespit edilir.
Sıyırma ve Saha İncelemesi
Kritik katta sıyırma işlemi yapılarak taşıyıcı sistem detayları gözlemlenir. Kolon ve kirişlerin gerçek boyutları, donatı düzeni ve beton kalitesi yerinde tespit edilir.
Karot Testi ve Donatı Tespiti
TS EN 12504-1 standardına göre karot numuneleri alınır. Beton basınç dayanımı laboratuvarda test edilir. Röntgen cihazı ile tahribatsız donatı tespiti yapılır.
Zemin Etüdü
Binanın oturduğu zeminin taşıma kapasitesi, sıvılaşma riski ve deprem yön etkisi koordinatlara dayalı olarak belirlenir.
3D Statik Analiz ve Raporlama
Tüm saha verileri TBDY 2026 uyumlu yazılımlarla 3 boyutlu modele aktarılır. Deprem performans analizi yapılır. Resmi rapor hazırlanarak ARAAD sistemine yüklenir.
4. Karot Testi ve Statik Analiz
Riskli yapı tespitinin en kritik teknik aşaması, binanın gerçek malzeme özelliklerinin belirlenmesidir.
Beton Dayanımı Testi (Karot)
Kolon ve perdelerden alınan silindirik beton numuneleri (karot), laboratuvar ortamında kırılarak basınç dayanımı tespit edilir. Bu değer, yapının taşıyıcı kapasitesinin hesaplanmasında temel girdi oluşturur.
🔬 YAPIGÜÇ'ün Karot Uzmanlığı
YAPIGÜÇ A.Ş., Türkiye'de ilk uzun hava soğutmalı karot delgi uygulamasını gerçekleştiren firmadır. Bu yöntem özellikle tarihi yapılarda nem hasarı vermeden hassas delgi imkânı sunar. TS EN 12504-1 standardına tam uyum.
Donatı Tespiti
Röntgen cihazları kullanılarak tahribatsız donatı tespiti gerçekleştirilir. Kolon ve kirişlerin içindeki demirlerin çapları, aralıkları ve korozyon durumları belirlenir.
Mühendislik Analizi
Saha verilerinden elde edilen bilgiler, lisanslı yazılımlar kullanılarak 3 boyutlu statik analiz programlarına aktarılır. TBDY 2026 kapsamında deprem performans analizi yapılır ve yapının risk durumu belirlenir.
5. Güçlendirme mi, Yıkım mı?
Bina riskli bulunduğunda iki seçenek vardır: güçlendirme veya yıkıp yeniden yapım. Hangisinin daha uygun olduğu, binanın mevcut durumuna ve maliyet analizine göre belirlenir.
✅ Güçlendirme Avantajları
- Daha düşük maliyet (%30-60 tasarruf)
- Tahliye gerekmeyebilir
- Daha kısa süre (2-6 ay)
- Tarihi/estetik değer korunur
- Yarısı Bizden hibesi uygulanır
⚠️ Yıkım Gereken Durumlar
- Çok ağır yapısal hasar
- Güçlendirme maliyeti yüksekse
- Zemin sorunu varsa
- Kat artışı planlanıyorsa
- Bina çok eskiyse (1975 öncesi)
💡 YAPIGÜÇ'ün Tavsiyesi
Binaların büyük çoğunluğunda güçlendirme, yıkıp yeniden yapmaktan çok daha ekonomik ve hızlıdır. YAPIGÜÇ A.Ş. olarak her iki seçeneği de değerlendirerek size en uygun çözümü sunuyoruz. Ücretsiz keşif için hemen arayın.
6. Yarısı Bizden — 1.875.000 TL Hibe Desteği
💰 Yarısı Bizden Programı
Riskli yapı tespiti yaptırıp güçlendirme kararı alan yapı sahiplerine devlet hibesi
Hibe Başvuru Şartları:
- Binanın riskli yapı olarak tespiti (lisanslı kuruluş tarafından)
- Güçlendirme kararı alınması (yıkım değil)
- Bakanlık onaylı güçlendirme projesi
- Lisanslı firma tarafından uygulama
⚠️ Dikkat
Yarısı Bizden programı başvuruları belirli dönemlerde açılmaktadır. Güncel başvuru tarihleri ve şartları için YAPIGÜÇ A.Ş. ile iletişime geçin. Başvuru sürecinizin tamamında yanınızdayız.
7. Neden YAPIGÜÇ?
Riskli yapı tespiti ve güçlendirme sürecinde doğru firmayı seçmek kritik önem taşır. YAPIGÜÇ A.Ş.'yi tercih etmeniz için güçlü nedenler:
| Özellik | YAPIGÜÇ A.Ş. | Diğer Firmalar |
|---|---|---|
| Bakanlık Lisansı | ✅ Var | Kontrol edin |
| Türkiye Geneli Hizmet | ✅ 81 İl | Genellikle yerel |
| Tarihi Eser Uzmanlığı | ✅ Var (Sirkeci Garı) | ❌ Çoğunda yok |
| Hava Soğutmalı Karot | ✅ Türkiye'de İlk | ❌ Yok |
| Projelendirme + Uygulama | ✅ Tek çatı altında | Genellikle ayrı |
| ISO Sertifikaları | ✅ 4 adet ISO | Değişken |
| Deneyim | ✅ 30+ yıl, 500+ proje | Değişken |
| Ücretsiz Keşif | ✅ Var | Çoğunda ücretli |
8. Sık Sorulan Sorular
❓ Riskli yapı tespiti zorunlu mu?
6306 sayılı kanun kapsamında riskli yapı tespiti zorunlu değildir; ancak kentsel dönüşüm desteklerinden (kira yardımı, kredi, hibe) yararlanmak için zorunludur. Ayrıca binanızın deprem güvenliğini öğrenmek için yaptırılması şiddetle tavsiye edilir.
❓ Riskli yapı tespiti ne kadar sürer?
Saha çalışması (karot testi, donatı tespiti, hasar analizi) 1-3 gün sürer. Statik analiz ve resmi raporlama ise 2-4 hafta içinde tamamlanır.
❓ Riskli yapı tespiti kim yapabilir?
Riskli yapı tespiti yalnızca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılabilir. YAPIGÜÇ A.Ş. bu lisansa sahip yetkili bir firmadır.
❓ Bina riskli çıkarsa ne olur?
Bina riskli bulunursa tapu kütüğüne "riskli yapı" şerhi düşülür. Kat maliklerine 60 gün süre verilir. Bu sürede güçlendirme veya yıkım kararı alınır. Güçlendirme seçilirse Yarısı Bizden hibesi başvurusu yapılabilir.
❓ Tüm kat maliklerinin onayı gerekli mi?
Riskli yapı tespiti için tüm kat maliklerinin onayı gerekmez; bir kat malikinin başvurusu yeterlidir. Ancak güçlendirme veya yıkım kararı için kat maliklerinin 2/3 çoğunluğunun onayı gerekir.
🏚️ Binanız Riskli mi? Hemen Öğrenin!
YAPIGÜÇ A.Ş. — Çevre Şehircilik Bakanlığı Lisanslı | Ücretsiz Keşif | 30+ Yıl Deneyim