Pushover analizi (artımsal itme analizi), yapıların deprem performansını değerlendirmek için kullanılan doğrusal olmayan statik bir analiz yöntemidir. TBDY 2026 kapsamında güçlendirme projelerinde yaygın olarak kullanılan bu yöntem, yapının gerçek davranışını daha doğru modelleme imkânı sunar.
Pushover Analizi Nedir?
Pushover analizi, yapıya monoton artan yatay yükler uygulanarak yapının göçme mekanizmasının ve deformasyon kapasitesinin belirlenmesi işlemidir. Bu analiz sayesinde:
- Yapının zayıf noktaları tespit edilir
- Plastik mafsal oluşum sırası belirlenir
- Hedef deplasman hesaplanır
- Performans seviyesi değerlendirilir
Pushover Analizi vs Doğrusal Analiz
| Özellik | Pushover (Doğrusal Olmayan) | Doğrusal Analiz |
|---|---|---|
| Gerçekçilik | ✅ Yüksek | Orta |
| Plastik davranış | ✅ Modellenir | ❌ Modellenmez |
| Hesap süresi | Uzun | ✅ Kısa |
| TBDY 2026 uyumu | ✅ Tercih edilen | Sınırlı |
| Güçlendirme tasarımı | ✅ Daha doğru | Muhafazakâr |
Pushover Analizi Adımları
Yapı Modeli Oluşturma
SAP2000 veya STA4CAD'de 3D yapı modeli oluşturulur. Mevcut beton dayanımı, donatı ve geometri bilgileri girilir.
Plastik Mafsal Tanımları
Kolon ve kirişlere TBDY 2026'ya uygun plastik mafsal özellikleri atanır. Moment-eğrilik ilişkileri hesaplanır.
Yük Paterni Seçimi
Yatay yük dağılımı belirlenir: Düzgün dağılım, mod şekli dağılımı veya TBDY 2026'da önerilen dağılım.
Artımsal Analiz
Yükler adım adım artırılarak her adımda yapı davranışı hesaplanır. Kapasite eğrisi (pushover eğrisi) elde edilir.
Hedef Deplasman Belirleme
TBDY 2026'ya göre hedef deplasman hesaplanır. Kapasite spektrumu yöntemi veya katsayılar yöntemi kullanılır.
Performans Değerlendirmesi
Hedef deplasmanında plastik mafsal durumları incelenir. Performans seviyesi (CG, SH, HK) belirlenir.
SAP2000'de Pushover Analizi
SAP2000, pushover analizi için en yaygın kullanılan yazılımlardan biridir. Temel adımlar:
- Define → Load Cases → Nonlinear Static (Pushover)
- Plastik mafsal özellikleri: FEMA 356 veya TBDY 2026 tabanlı
- Kontrol noktası: Genellikle çatı katı
- Hedef deplasman: TBDY 2026 Bölüm 5'e göre
📚 Uluslararası Standartlar
Pushover analizi FEMA 356, ASCE 41-17 ve TBDY 2026 kapsamında tanımlanmıştır. TBDY 2026, FEMA 356 ve ASCE 41 ile uyumlu olup Türkiye'ye özgü deprem tehlikesi parametrelerini içermektedir.
Pushover Analizinin Sınırlılıkları
- Tek modlu davranış varsayımı (yüksek yapılarda yetersiz)
- Dinamik etkileri tam olarak yansıtmaz
- Yük paterni seçimi sonuçları etkiler
- Zaman tanım alanı analizine göre daha az hassas
🏗️ YAPIGÜÇ Pushover Analizi Hizmeti
YAPIGÜÇ A.Ş. olarak SAP2000 ve STA4CAD yazılımları ile TBDY 2026 uyumlu pushover analizi yapıyoruz. Binanızın deprem performansını bilimsel yöntemlerle değerlendiriyoruz. 0540 516 36 36